Vào ngày này 48 năm về trước, tàu khu trục Maddox của Mỹ đã ngang nhiên vi phạm chủ quyền vùng biển miền Bắc nước ta. Đồng thời, người Mỹ đã sử dụng 2 biên đội tàu sân bay Constellation và Ticonderoga gồm 40 chiếc cất cánh, 64 lần bất ngờ tấn công vào các căn cứ hải quân chạy dài 250 hải lý ven biển từ Hòn Gai (Quảng Ninh) qua Lạch Trường (Thanh Hóa), qua Cửa Hội (Nghệ An) đến Sông Gianh (Quảng Bình) với âm mưu tiêu diệt toàn bộ tàu chiến của ta trong vòng một ngày.
Loạt bài của tác giả Mai Thắng đăng tải trên báo Tin tức (Baotintuc.vn).
Nhưng bằng tình yêu Tổ quốc và lòng dũng cảm, những người lính hải quân cùng nhân dân miền Bắc đã đem tất cả tinh thần và nghị lực đánh đuổi tàu khu trục Maddox của Mỹ, giữ yên bờ cõi. Chiến thắng lẫy lừng ấy mãi khắc ghi trong tâm khảm của mỗi người dân Việt Nam, trở thành động lực, đang là ngọn lửa nhiệt huyết để cán bộ chiến sĩ Hải quân Việt Nam quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo trong tình hình mới.
_________________________________________
|
Tàu hải quân Việt Nam chiến đấu trên vùng biển đông bắc năm 1964. |
Cho đến bây giờ sau gần nửa thế kỷ kể từ khi bộ đội Hải quân Việt Nam đánh đuổi tàu khu trục Maddox của Mỹ cút khỏi vùng biển miền Bắc, những chiến sĩ hải quân chiến đấu trên con tàu 161 ngày ấy giờ đây đã trở thành “người lính già”, nhưng ký ức về trận đầu vang dội thì như mới hôm qua. Câu chuyện về trận đánh tàu địch trên sông Lạch Trường, Thanh Hóa được kể lại qua hồi ức của nguyên Phó Đô đốc, Tư lệnh Hải quân Đỗ Xuân Công trong niềm tự hào trân trọng.
Mưu đồ thâm độc
Phó Đô đốc Đỗ Xuân Công, nguyên Tư lệnh Hải quân bây giờ đã trở về với cuộc sống đời thường, nhưng ký ức về trận đánh lịch sử ngày 2 tháng 8 năm 1964 thì không thể nào quên. Ông Công quê ở huyện Quảng Xương, Thanh Hóa. Thời trai trẻ, ông khoác áo hải quân bởi ông yêu biển, đảo và những con tàu. Những ngày tháng chiến đấu cùng đồng đội ở đảo Hòn Mê, Hòn Cát trên sông Lạch Trường, Thanh Hóa là những tháng ngày đẹp đẽ nhất. Chính tình yêu Tổ quốc và tinh thần anh dũng đã làm nên vị Tư lệnh Hải quân tài ba thao lược. Ông Công nhớ lại: “Từ những ngày đầu tháng 8, lực lượng Hải quân Mỹ liên tục xâm phạm chủ quyền vùng biển của ta dọc bờ biển từ Quảng Ninh đến Quảng Bình. Thực chất là chúng dùng chiêu bài khiêu khích để hòng ta mắc lừa. Biết không làm gì được nên sau đó chúng đã dựng lên “Sự kiện Vịnh Bắc bộ”. Ngày ấy tôi còn là chiến sĩ hàng hải, khi nói đến lái tàu đánh giặc là sướng lắm”.
- Câu chuyện ngày ấy diễn ra như thế nào thưa ông?
- Sự kiện này bắt đầu từ sau cuộc đảo chính Ngô Đình Diệm ngày 1/11/1963. Chúng mở ra kế hoạch xâm lược Việt Nam với ý đồ leo thang đánh chiếm từng địa phương mà trọng điểm là ném bom Hà Nội, bằng những mưu kế nham hiểm như tăng cường do thám bằng máy bay chiến lược U2, thả phi công trà trộn vào các làng mạc, bắt cóc người dân miền Bắc Việt Nam để khai thác tin tức tình báo, sử dụng các đội nhảy dù phá hoại và tổ chức các cuộc tiến công của biệt kích từ hướng biển. Đặc biệt ngày 2/8/1964, Mỹ đã dùng tàu khu trục Maddox tuần tiễu ven biển miền Bắc Việt Nam để làm hậu thuẫn cho Hải quân Ngụy đánh phá các đảo và vùng dân cư ven biển các tỉnh Khu 4 cũ. Trước tình hình ấy, Bộ Tư lệnh Hải quân đã quyết định thành lập sở chỉ huy tiền phương ở Sông Gianh, Quảng Bình. Đây là nơi cung cấp lực lượng chiến đấu và lương thực, thực phẩm cho chiến dịch. Ngoài vùng biển phía Bắc, bộ đội Hải quân bố trí một số tàu tuần tiễu, tất cả các đơn vị chuyển sang trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao”.
Đại tá Hoàng Kim Nông, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên là chiến sĩ pháo thủ số 3 làm nhiệm vụ tiếp đạn trên tàu 187 nhớ lại: “Có thể xem chiến dịch đánh phá bằng không quân, hải quân của Mỹ đối với miền Bắc nước ta năm 1964 là vô cùng thâm độc. Chúng đưa ra kế hoạch bằng mọi cách đánh phá 94 mục tiêu trên miền Bắc của ta trong 12 đêm ngày với sự hậu thuẫn của toàn bộ lực lượng không quân Mỹ ở Thái Bình Dương. Tổng thống Mỹ Giôn - Xơn tuyên bố trắng trợn: “Phải mở chiến dịch khiêu khích Bắc Việt Nam. Trong hai ngày mồng 1 và 2/8/1964, phải đánh chiếm một số mục tiêu quan trọng. Tàu khu trục Maddox số hiệu 731 đã tiến vào vùng biển Quảng Bình để thu thập tin tức tình báo. Nhưng tất cả các hoạt động thăm dò tin tức của chúng không lọt được “mắt thần” của các chiến sĩ Hải quân đang canh gác trên vùng biển này. Trước mưu đồ của Mỹ, Quân chủng Hải quân đã hạ quyết tâm chiến đấu và quyết đánh thắng Mỹ bằng mọi giá”.
Quyết tâm đánh giặc
Để đối phó và đánh bại cuộc “Chiến tranh đặc biệt” của Đế quốc Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh triệu tập Hội nghị Chính trị đặc biệt, quyết tâm chiến đấu bảo vệ miền Bắc. Người khẳng định: “Cuộc chiến tranh đặc biệt” của Mỹ là không thể tránh khỏi. Nếu đế quốc Mỹ liều lĩnh động đến miền Bắc thì nhất định chúng sẽ thất bại thảm hại. Vì nhân dân cả nước ta sẽ kiên quyết đánh lại chúng; vì các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân tiến bộ toàn thế giới sẽ hết sức ủng hộ ta; vì nhân dân Mỹ và các nước đồng minh của Mỹ sẽ phản đối chúng”.
Thực hiện Chỉ thị của Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh, Quân chủng Hải quân chuyển sang trạng thái thời chiến từ ngày 6/7/1964. Để đối phó với các hành động khiêu khích phá hoại ngày càng tăng của Mỹ - Ngụy ở vùng biển Khu 4, Bộ Tư lệnh Quân chủng quyết định thành lập Sở chỉ huy tiền phương ở Sông Gianh do Đại tá Nguyễn Bá Phát - Phó Tư lệnh Quân chủng phụ trách. Một số tàu tuần tiễu ở phía Bắc được tăng cường vào vùng biển Khu 4. Các Phân đội tàu tuần tiễu ở vùng biển Khu 4 rời cảng ra các khu neo và tăng cường huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật, đồng thời nâng cao cảnh giác, sơ tán ngụy trang chu đáo chống địch tập kích bằng đường không và biệt kích người nhái. Các tàu phóng lôi ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao. Các đơn vị pháo bờ biển chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu cấp 2. Các cơ quan, đơn vị trên bờ khẩn trương xây dựng hầm hào công sự phòng tránh và đánh địch. Cán bộ, chiến sĩ đang nghỉ phép được gọi về đơn vị. Đến cuối tháng 7/1964, mọi công tác chuẩn bị chiến đấu của Quân chủng đã cơ bản được hoàn thành và sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu mới.
XEM TIẾP: 2 - “Chiến thắng không thuộc về kẻ mạnh”
__________________________________
Xem thêm:
>> Hồ sơ cuộc chiến chống FULRO: Nước mắt, máu và nụ cười
>> Hồi ức không thể quên về chiến trường Campuchia
>> Mặt trận Hà Giang thập niên 1980: Hồi ức 5 ngày trên đất địch
>> Điệp vụ giải thoát Hoàng thân Suphanuvông của đặc công Việt Nam
>> Ký ức về đồng đội ngã xuống ở Gạc Ma
>> Ký ức hào hùng của đoàn đặc công 113
