Nếu chính quyền cứ chăm chăm bảo vệ quyền lợi của nhóm độc quyền, nhóm lợi ích, bất chấp lợi ích của nhân dân thì nguy to. Khi sự không đồng thuận của xã hội vượt quá mức chịu đựng, nhất định sẽ có bùng nổ.
Sự đồng thuận xã hội là điều mong muốn của chính quyền tất cả các quốc gia. Bởi có sự đồng thuận, nhà nước mới thực thi được chính sách phát triển kinh tế, xã hội một cách thông suốt. Có sự đồng thuận, đất nước mới tiến bộ và văn minh. Điều đó đã là hiển nhiên.
Thế nhưng, chẳng có quốc gia nào có sự đồng thuận tuyệt đối. Chỉ có sự đồng thuận ở tỷ lệ cao hay thấp mà thôi. Những nước giàu có như Mỹ, Thụy Sĩ, Thụy Điển, Đức, Pháp, Úc, Na Uy, Nhật... trong xã hội vẫn có những ý kiến trái chiều. Những ý kiến trái chiều có khi đúng, có khi chưa đúng về một dự luật, một chính sách mới ban hành. Nhà cầm quyền của họ đã lắng nghe những ý kiến đó và nghiên cứu chỉnh sửa cho phù hợp với lợi ích, nguyện vọng của đại đa số. Đừng thấy những nước đó có nhiều cuộc biểu tình phản đối mà kết luận nhà nước đó xấu xa, tồi tệ rồi suy ra chế độ tư bản là thối nát. Biều tình phản đối là biểu hiện của một nền dân chủ cao. Nhân dân có quyền biểu thị quan điểm của mình đối với mọi vấn đề cụ thể nào đó của đất nước. Một nhà nước mạnh, luôn tôn trọng những ý kiến phản biện xã hội, không ngại những cuộc biểu tình phản đối, dù có cuộc biểu tình phản đối lên đến hàng trăm ngàn người.
Nhà nước ta là nhà nước xã hội chủ nghĩa. Điều đó đã ghi rõ trong Cương lĩnh của Đảng. Bản chất nhà nước XHCN là tốt đẹp, văn minh và tiến bộ. Trong XHCN quyền con người được tôn trọng và đảm bảo. Chế độ XHCN không có nạn người bóc lột người. Mọi người sống hạnh phúc, tự do, bình đẳng, bác ái. Sau khi xây dựng xong chế độ XHCN, sẽ tiến lên Chủ nghĩa Cộng sản. Ở chế độ CSCN con người được hưởng hạnh phúc toàn vẹn. Con người tự do “làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”. Nghĩa là sức ta làm được bao nhiêu thì làm còn hưởng thụ thì theo nhu cầu của mình. Thậm chí khi ta không làm, ta vẫn có ăn.
Thế nhưng (lại thế nhưng!) hiện tại chưa nhìn thấy viễn cảnh huy hoàng đó bởi ta đang ở thời kỳ quá độ xây dựng CNXH. Thời kỳ quá độ có thể hàng trăm, vài trăm năm nhưng quyết không phải là vài chục năm. Tóm lại, phải kiên trì, hết sức kiên trì. Sự đồng thuận xã hội trong giai đoạn này cũng có lúc cao, lúc thấp. Trong chiến tranh chống Mỹ, chế độ XHCN ở miền Bắc tuy nghèo khổ nhưng sự đồng thuận xã hội rất cao, gần đến mức tuyệt đối. Người dân tự nguyện góp sức người, sức của cho chiến thắng, để được sống trong hòa bình.
Những năm sau 1975, sự đồng thuận xã hội bắt đầu có sự giảm sút. Năm sau cao hơn năm trước. Hiện nay, hố ngăn cách giữa chính quyền và nhân dân ngày càng rộng. Những chính sách về đất đai, về thuế, về phí, về giáo dục, kinh tế, chống tham nhũng...không có sự đồng thuận cao của xã hội. Có chăng chỉ là ý chí của chính quyền mà thôi.
Chính quyền cũng đưa nhiều dự thảo luật, nghị định, nghị quyết...lấy ý kiến nhân dân. Nhân dân bao gồm trí thức, các nhà khoa học, công nhân, nông dân, các bậc hưu trí...đóng góp rất năng nổ, rất tâm huyết, có trách nhiệm. Nhiều người có hẳn một bản góp ý dày hàng mấy trăm trang kèm rất nhiều tư liệu, hình ảnh minh họa. Kết cục văn bản chính thức so với dự thảo chẳng có gì thay đổi. Nếu có thay đổi thì sự thay đổi rất ít, rất ít, chẳng ảnh hưởng gì đến nội dung văn bản cả. Gần đây nhất, Bộ Tài chính lấy ý kiến về “Sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân”. Bao nhiêu ý kiến đóng góp cuối cùng đều ném vào sọt rác. Bộ Tài chính chỉ trình một phương án duy nhất, y như cái dự thảo mà bộ đưa ra để nhân dân góp ý. Thuế khởi điểm vẫn là 4 triệu đồng nhưng sang năm mới đưa ra Quốc hội và nếu thông qua thì mãi 2015 mới thực hiện. Từ nay đến 2015, biết bao nhiêu biến đổi xã hội, vật giá sẽ leo thang đến mức nào?
Nếu chỉ giữ quan điểm của mình thì dẹp luôn chuyện lấy ý kiến đi. Lãng phí và vô ích. Biết bao nhiêu chính sách, chính quyền đều làm như thế rồi. Không quản được thì cấm! Cấm! Cấm!...
Hiện nay, tình hình xã hội khá phức tạp. Nhân dân rất bức xúc về nhiều vấn đề. Chính sách điều hành kinh tế, quản lý nhà nước yếu kém làm cho nền kinh tế phát triển theo chiều hướng thụt lùi. Từ quý 4/2011 đến nay, kinh tế đất nước càng ngày càng bê bết. Theo báo cáo thì 70% doanh nghiệp hoạt động cầm chừng hoặc tạm nghỉ, 30% phá sản. Hàng triệu người lao động thất nghiệp. Tiếng ca thán càng nhiều trong mọi tầng lớp xã hội. Đó là mối nguy cho chế độ. Chính sách phải đáp ứng nguyện vọng của nhân dân. Nếu chính quyền cứ chăm chăm bảo vệ quyền lợi của nhóm độc quyền, nhóm lợi ích, bất chấp lợi ích của nhân dân thì nguy to. Khi sự không đồng thuận của xã hội vượt quá mức chịu đựng, nhất định sẽ có bùng nổ. Hãy nghiêm túc suy nghĩ và giải quyết nhanh chóng vấn đề cốt lõi này. Còn nếu cứ bảo thủ, dùng lưỡi búa Chuyên chính để tồn tại thì hậu quả sẽ khôn lường.
Dân trí đang được nâng lên. Thế giới trong lòng bàn tay, thông tin nhanh đến chóng mặt. Nhận thức xã hội bây giờ rất khác xưa, khác xưa, khác xưa rất nhiều...
Chuyên chính không phải lúc nào cũng có kết quả!
NGUYỄN ĐỨC ĐÁT (VNWEBLOGS)
